Podgorica
- Frank Elbers
- 12 uur geleden
- 2 minuten om te lezen
In Podgorica, de hoofdstad van Montenegro, is voetbal meer dan vrijetijdsbesteding. Voor de ‘Varvari’ (Barbaren), de ultra-supporters van FK Budućnost Podgorica, dienen de gevels uit het Joegoslavische tijdperk als platform voor hun clubliefde.
Foto's: Frank Elbers
De straatkunst van deze supporters bepaalt het stadsbeeld. De uitingen variëren van fotorealistische eerbetuigingen aan Diego Maradona tot het getal ‘1925’, het oprichtingsjaar van de club. Door deze muurschilderingen is de stad veranderd in een visueel archief.
Territorium
“De muurschilderingen zijn onze manier om territorium af te bakenen en onze stad te eren”, zegt Marko, lid van de Varvari. „Vroeger was dit graffiti, nu is het kunst. We laten zien dat Budućnost het hart van de stad is.” Het zwaartepunt van deze beweging ligt in de wijk Preko Morače. De naoorlogse flats vormen hier de basis voor de schilderingen. De werken bestaan uit typografie en afbeeldingen van schilden, bulldogs en de letter ‘G’, een verwijzing naar de Gorica-heuvel bij het stadion.
Hoewel de Varvari dominant zijn, overstijgt de straatkunst de clubvoorkeuren. In de Radoja Jovanovića-straat trekt een afbeelding van Diego Maradona met de tekst ‘Adiós Pibe de Oro’ zowel inwoners als toeristen. Het werk weerspiegelt de bewondering voor de antiheld. Waar straatkunst voorheen als vandalisme werd gezien, fungeert het nu als verbinding tussen de Ottomaanse wijken en de moderne stad.
De overgang van illegale graffiti naar getolereerde muurschilderingen markeert een verandering in de ontwikkeling van Podgorica. De stad stond lang in de schaduw van kustplaats Budva en het historische Cetinje, maar de fan-art zorgt nu voor een eigen karakter. De lokale overheid erkent dit potentieel. Naast de supportersgroepen werken collectieven zoals Team Kunstler aan de grijze zones van de stad. Volgens sociologen is de graffiti een reactie op de inrichting van de openbare ruimte. De muurschilderingen zijn voor de lokale jeugd een middel om de publieke ruimte op te eisen.
Verder lezen in Panenka 42, bestel hier.
